Świąd odbytu, znany medycznie jako pruritus ani, to uporczywa dolegliwość, która może dotknąć osoby w każdym wieku. Ze względu na swój wstydliwy charakter, przypadłość ta nie zawsze jest zgłaszana specjalistom, co w konsekwencji może doprowadzić do poważnych powikłań. Poznaj więc przyczyny powstania świądu w okolicy odbytu, sposoby leczenia tej dolegliwości, oraz działania zapobiegające rozwojowi tego stanu.
Spis treści:
Jak zdefiniować świąd odbytu?
Świąd odbytu to uczucie swędzenia lub pieczenia w okolicy odbytnicy. Ta uporczywa dolegliwość dotyka zarówno dzieci, jak i mężczyzn oraz kobiet, często pojawiając się po 40. roku życia. Niekomfortowe odczucia nasilają się po wypróżnieniu, zwłaszcza podczas towarzyszących biegunek, bądź bezpośrednio przed zaśnięciem.
Objawy mogą mieć różne nasilenie, często współistnieje z innymi objawami, jak pieczenie, uczucie dyskomfortu czy nawet bólu w okolicy odbytu. Ta uporczywa dolegliwość, która obok powodowania dyskomfortu, może przyczynić się do powstawania licznych powikłań, w tym rozwoju silnego stanu zapalnego związanego z ciągłym naruszaniem naskórka na skutek częstego drapania.
Podczas wystąpienia uporczywego świądu odbytu należy również zwrócić uwagę na inne objawy współtowarzyszące - np. wydzielinę, nieprawidłowości dotyczące stolca, czy pojawienie się zmian skórnych. Ich występowanie może oznaczać, iż świąd jest objawem świadczącym o rozwoju innej choroby - wówczas należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Przyczyny świądu odbytu
Dla powodzenia efektów leczenia kluczowe jest zdiagnozowanie przyczyny pojawienia się świądu odbytu, które swoją drogą mogą być bardzo różnorodne. Dolegliwość może być symptomem nieprawidłowej higieny bądź rozwijającego się w organizmie stanu chorobowego:
- chorób ogólnoustrojowych (niewydolności nerek, choroby wątroby, cukrzycy, niedokrwistości z niedoboru żelaza, nadczynności tarczycy, alergii, chorób pasożytniczych, depresji)
- chorób nowotworowych.
Jak informuje specjalista chirurgii ogólnej i onkologicznej, proktolog dr n. med. Robert Rojewski, świąd odbytu może być również spowodowany:
- miejscowym podrażnieniem odbytu,
- infekcją (najczęściej zakażenia grzybiczego),
- toczącą się chorobą hemoroidalną,
- występującą przetoką odbytu,
- zapaleniem okolic odbytu.
Przebieg diagnozy świądu odbytu
Diagnozowanie świądu odbytu zazwyczaj zaczyna się od dokładnego wywiadu medycznego i badania fizykalnego, na których podstawie można zidentyfikować potencjalne przyczyny rozwoju tej przypadłości. Dalsza diagnostyka może opierać się na badaniach morfologicznych lub wykonaniu prób alergicznych. W niektórych przypadkach mogą być potrzebne badania obrazowe, takie jak USG, aby sprawdzić obecność hemoroidów lub innych nieprawidłowości.
W przypadku, w którym źródłem dolegliwości jest infekcja, alergia, choroby pasożytnicze, leczenie świądu odbytu najczęściej polega na podawaniu środków farmakologicznych - stosowana zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo.
Leczenie świądu odbytu
Droga leczenia świądu odbytu jest ściśle uzależniona od przyczyny pojawienia się tej dolegliwości. W przypadku problemów dermatologicznych stosuje się głównie leki miejscowe, łagodzące stan zapalny. W przypadku pojawienia się świądu w następstwie infekcji leczenie polega na podaży antybiotyków lub leków przeciwgrzybiczych.
Niwelowanie nieprzyjemnych dolegliwości świądu odbytu jest ściśle związane z wprowadzeniem prawidłowych zachowań w rutynie higienicznej. Leczenie ambulatoryjne jest wskazanie wyłącznie, gdy świąd odbytu jest powiązany z chorobą hemoroidalną czy też przetoką odbytu.
Artykuł partnera